|
"VNEŞNAYA POLİTİKA İRAKA (1968-2003 QODI)" BAKI, ADİLOĞLU,
2003 |
 |
| Aida Baqirova |
Bu gün dünyanın nəzərləri yenidən İraqa dikilib. 2003-cü
ilin aprelində ABŞ Silahlı Qüvvələrinin başçılığı altında beynəlxalq
hərbi güclərin İraqa müdaxiləsini ciddi müqavimətlə qarşılamayan
və bəlkə də avtoritar Səddam Hüseyn rejiminin devrilməsinə sevinən
Iraq xalqı düz bir il sonra ABŞ və onun müttəfiqlərinə qarşı geniş
mübarizə hərəkatına başladı. İndi demək olar ki, hamı çoxlarını,
xüsusilə ABŞ administrasiyasını şoka salan bu hadisələrin kökləri
və səbəblərini araşdırmaqla məşğuldur.
Bu baxımdan tarix elmləri namizədi Aidə Bağırovanın
"Adiloğlu nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilən "İraqın xarici
siyasəti (1968-2003-cü illər) adlı kitabı ciddi maraq doğurur. Rus
dilində yazılmış bu monoqrafiyada BƏƏS partiyasının hakimiyyəti
(1968-2003-cü illər) dövründə İraqın yeritdiyi xarici siyasətin
formalaşma mərhələləri və onun əsas istiqamətləri tədqiq obyektinə
çevrilmişdir. Həmin dövrdə İraqın Yaxın Şərq regionu, Qərb dövlətləri
və keçmiş SSRİ başda olmaqla, digər sabiq sosialist ölkələriylə
münasibətlərinin dinamikası xarakterizə edilmiş və bu siyasət kursunun
təkamül istiqamətləri müəyyənləşdirilmişdir.
Müəllifin fikrincə, BƏƏS iqtidarının ilk on ilində
hakim partiyanın yeritdiyi xarici siyasətin başlıca vəzifəsi Iraqi
tədricən ərəb dünyasının lider dövlətinə və bütün Yaxın Şərqdə yeganə
güc mərkəzinə çevirmək olmuşdur. Bu məqsədlə ölkədə siyasi rəhbərliyin
möhkəmlənməsinə və daxili vəziyyətin stabilliyinin təmin olunmasına
çalışılmışdır.
80-ci illərin əvvəllərindən S.Hüseyn İraqın ərəb
dünyasının "xüsusi missiyasından danışmağa başlamışdır. Körfəzdə
lider dövlətə çevrilmək iddiasının inkişafı 8 illik İran-İraq müharibəsiylə
nəticələnmişdir. Ancaq bu silahlı münaqişə nəinki İraqın regionda
və beynəlxalq aləmdəki mövqelərini möhkəmlətməmiş, əksinə, ona güclü
zərbə vurmuşdur.
1990-cı ildə Küveytin işğal edilməsi isə Iraq rejimi
tərəfindən həyata keçirilən ekspansionist siyasətin və S.Hüseynin
ambisiyalarının iflasının başlanğıcını qoymuşdur. ABŞ-ın rəhbərliyi
altında çoxmillətli koalisiyanın həyata keçirdiyi "Səhrada
fırtına əməliyyatı nəticəsində ölkənin silahlı qüvvələri darmadağın
edilmiş və Iraq beynəlxalq birliyin ciddi sanksiyaları ilə üz-üzə
qalmışdır.
Bütün bunlardan heç bir nəticə çıxarmayan Iraq iqtidarı
yeritdiyi xarici siyasətin sonunda bu ölkənin ABŞ və digər beynəlxalq
güclərin terrorizmə qarşı mübarizədə başlıca hədəfinə çevrilmiş
və İraqın işğalına, BƏƏS partiyası və onun lideri S.Hüseynin isə
birdəfəlik siyasi arenadan kənarlaşdırılmasına gətirib çıxarmışdır.
Son 35 ildə İraqın tarixini təkbaşına yazmağa cəhd göstərən təkpartiyalı
avtoritar bir rejimi iflasa sürükləyən səbəbləri anlamaq istəyirsinizsə,
hökmən bu kitabı oxuyun!
|