 |
| Milat Cumayev
Oydın Dinarov |
Əndican hadisələrilə əlaqədar dünya KİV-də bir yığın
«ekspert”» dəyərləndirmələri və hadisələrin sonrakı inkişaf ssenariləri
meydana çıxdı. Və nə üçünsə bu «ekspert»lərin” hamısı diktator Kərimovun
dəyirmanına su tökürlər. Cənab ekspertlər, sizin dəyərləndirmələrinizə
görə İslam Kərimov az qala sivivilizasiyaları cihaddan qoruyan yeganə
adamdır! Bu, ağlasığmaz bir cəfəngiyyatdır!!! Belə bir şeyi yazmaq
ən azı o mövzudan tamam bixəbər olmaq, Özbəkistanın və bu ölkənin
xalqının nə olduğunu tanımamaq deməkdir. 70 ildən çox kommunistlər
insanların beynini yuyandan və üstəgəl Kərimovun 15 illik diktaturasından
sonra Özbəkistan vətəndaşlarında islam radikalizminə rəğbətin izi
belə qalmamışdır; yeri gəlmişkən bu xalqda ona rəğbət ümumiyyətlə
heç zaman olmamışdır. Özbəklərin böyük əksəriyyəti hər cür vəhhabilərə,
təhrirçilərə və digər «xəlifətçi»lərə” mənfi münasibət bəsləyir.
 |
İslam Kərimovu hökmən durdurmaq lazımdır, özü də təxirə
salmadan!!! Əgər yaxın zamanlarda Kərimovun qarşısı alınmasa, o,
dünya ictimaiyyətinə, Əndican hadisələrinin arxasınada «Hizbut-təhrir»”in,
İDU-nun, «Əl-Qaidə»”nin, İRA-nın, Soros Fondunun, Şamil Basayevin
və özünün son dövrlərdəki siyasi təmayüllərinin ruhuna uyğun olaraq
ABŞ Dövlət departamentinin dayandığını sübut edən materiallar təqdim
edəcəkdir. Hal-hazırda bu diktatorun bütün cəza maşını – MTŞ və
digər xüsusi xidmət orqanları saxta sübutların toplanılması, etirafedici
ifadələrin alınması, videomaterialların saxtalaşdırılması, silah
anbarlarının «üzə çıxarılması”», başqa terror atributları ilə məşğuldur.
Bir Allah bilir ki, neçə dustağın dırnaqları qopardılacaq, gözləri
oyulacaq, qabırğaları sındırılacaq, arvadı, qızı zorlanacaqdır…
Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, regionda (Əfqanıstan, Tacikistan,
Qırğızıstan) fəaliyyət göstərən Rusiya xüsusi xidmət orqanları tam
döyüş hazırlığına gətirilmişdir və onlar Kərimov rejiminə işləyirlər.
Rusiya İslam Kərimova kömək məqsədilə hamını və hər kəsi Əndicandakı
hadisələrin arxasında İslam ektremistlərinin durduğuna inandırmaq
üçün əlindən gələni edəcəkdir. RF XİN-nin rəhbərinin Vladivastokda
çeçen separatçılarının Əndican hadisələrində iştirakı barədə Moskvanın
əlində məlumatlar olduğunu bəyan etməsi heç də boş-boşuna deyil!!!
 |
Əndican hadisələri ifrat yoxsulluq və hüquqsuzluq
həddinə çatdırılmış bir xalqın əlacsız hayqırtısıdır! Və çox təəssüflər
olsun ki, qiyamçılar da silah tətbiq ediblər. Onlar düşünülməmiş,
öz emosiyalarının basqısı altında buna əl atıblar. Buna görə də
«... ekstremistlərin bu həmləsi əvvəlcədən ətraflı ölçülüb-biçilmişdi.
Bizdə məlumatlar var ki, onlar bu hadisələrə 3-4 həftə qabaqcadan
hazırlaşmışdılar”» və s. kimi cəfəng bəyanatlardan heç danışmağına
dəyməz. Əgər əndicanlılar bir qədər dözüb, bu aksiyaya 2-3 həftə
gec başlasaydılar, ölkənin digər vilayət və regionlardakı özləri
kimi əzilmiş və məhrumyyətlərə düçar olmuş, bütün ümidlərini itirmiş
insanlar bu vətəndaş itaətsizliyi aksiyasındadan xəbər tutub ona
qoşulacaqdılar və onda Moskva əlaltısının kommunist rejiminə 2,
maksimum 3 gün ərzində son qoyulardı. Onda bütün Özbəkistan ayağa
qalxardı. Ancaq onların başqa əlacı qalmamışdı. 23 biznesmenə məhkəmə
hökmü oxunduqdan sonra heç kim təminat verə bilməzdi ki, onlar haçansa
həbsdən çıxa biləcəklər və yaxud onlar nə qədər müddətə sağ qalacaqlar.
Cürbəcür «ekspertlər, politoloqlar və politexnoloqlar»
Özbəkistanda «rəngli” inqilab»ların mümkünlüyü haqqında öz mühakimələrində
belə bir ümumi qənaətə gəlmişdilər ki, müxalifət qüvvələri mövcud
olmadığına görə bu Orta Asiya ölkəsində qansız inqilabi dəyişiklər
memarlarının (Qərb, Açıq Cəmiyyət İnstitutu (Soros), ABŞ və digərləri
nəzərdə tutlurdu) burada istinad edə biləcəkləri heç kimsə yoxdur.
Onda, hörmətli cənablar, bilin ki, Özbəkistanda müxalifət qüvvələri
vardır. Bu, 25 milyonluq bütün Özbəkistan xalqıdır: özbəklər, taciklər,
qazaxlar, ruslar, tatarlar, qaraqalpaqlardır, bütün özbəkistanlılardır,
müsəlmanlar, xristianlar, yəhudilər və ateistlərdi! Mütəşəkkil müxalifət
də mövcuddur və bu, hər şeydən əvvəl Birlik partiyasıdır.
İslam Kərimov Özbək xalqının 1 N-li düşmənidir. Hakimiyyətdə
olduğu müddətdə o, yaxın qonşuların – qazaxların, qırğızların, taciklərin
və türkmənlərin ünvanına tamamilə əsassız böhtan və təqirlər söyləməklə
özbəklər haqqında mənfi obraz yaratmış və qardaş xalqlar arasındakı
münasibətləri kin-küdurət, bəzi hallarda isə düşmənçilik həddinə
çatdırmışdır. Rusiyada qastrabayterlər hər il yüzlərlə, minlərlə
özbəyi, taciki doğrayaraq, yandıraraq, döyərək öldürürlər. Və bu
fakt ən təxmini hesablamara, necə deyərlər, Rusiya mətbuatında aradabir
işıq üzü görən məlumatlara əsaslanır. İslam Kərimov bircə dəfə də
olsun isə bu təəbələrinin müdafiəsi üçün nəsə bir iş görməyib.
 |
Kərimovun birdən-birə Qərbdən və demokratiyadan 180
dərəcə üz döndərərək, Rusiyaya və Çinə yönəlməsinin səbəbləri son
dərəcə sadə və bayağıdır. Əsas səbəb budur ki, o xirtdəyinə qədər
oğurluq girdabına batıb. Və indi onu öz canını qurtarmaq istinkti
narahat edir. Ona və ailəsinə sığınacaq verə biləcək yeganə bir
ölkə varsa o da Rusiyadır. Öz xalqının milyardlarla malını qəsb
etməsinə baxmayaraq o, görünür hələ qocalıb əldən düşənə kimi çox
yaşamaq və öz memuarlarını yazmaq ümidindədir. Amma nahaq. Allah
göydən baxır və hər şeyi yaxşı görür.
Orta Asiya geopolitik meydanında hal-hazırda üç oyunçu
var: Rusiya, Çin və Demokratik Dünya Birliyi. Məhz belədir. Dünya
ölkələrinin adbada daxil olduğu BMT deyil, Demokratik Dünya Birliyi;
onun da lideri heç şübhəsiz ki, ABŞ-dir. Çin, dağın başında əyləşib,
dərədə fillə şirin bir-birilə necə ölüm-dirim savaşı apardığına
tamaşa edən meymun rolunu oynamaqdan çoxdan imtina edib. Kommunist
Çini indi Orta Asiyanın göbəyinə can atır, ancaq bura onun yeri
deyil. Xüsusən də Pekinin Əndicanda nümayişçilərin güllələnməsinə
haqq qazandırmasından sonra. Arxasında milyarddan çox yarıac vətəndaşı
olan ÇXR rəhbərliyi sülh və stabillik, xüsusilə də ilk növbədə Rusiya
üçün xeyli böyük təhlükədir. «Rəngli” inqilablar»da bütün cəbhə
boyu tam məğlubiyyətə uğrayan Rusiya əndicanlıların qanına bulaşmış
revanş əldə etdi. Özbəkistanın itirilməsi postsovet məkanında Rusiyanın
canı çıxmaqda olan hegemonluğuna son qoyacaqdır. Buna görə də hazırda
Rusiyanın xüsusi xidmət orqanları diktator Kərimova haqq qazandırmaq
üçün saxta informasiyalar hazırlamaqla məşğuldurlar. Rusiya rəhbərliyinin
bu ikiüzlülüyü və yalançılığına heç bir ad vermək mükün deyildir,
çünki o, Özbəkistanda əsl vəziyyətin nə yerdə olduğunu çox gözəl
bilir.
 |
Demokratik Dünya Birliyi uzun müddət yanlışlığa sürüklənmişdi
və bu səbəbdən diktator Kərimovu islami cihada qarşı müqavimətin
avanqardı hesab edirdi. Kommunistə necə inanmaq olar, axı?! Kərimov
güruhu indi Qərb və Amerika əleyhinə isterikanı sürətlə qızışdırır.
Çünki İslam Kərimov kimin həqiqətən Demokratiya və İnsan Hüququ
carçısı və onun qanlı rejimi üçün real təhlükə olduğunu çox gözəl
bilir.
BMT sülhməramlılarını və yaxud, ən yaxşısı NATO qüvvələrini təcili
surətdə Özbəkistana yeritmək lazımdır. Və əgər, Qərb və ABŞ insan
hüquqları və demokratik dəyərlərin sözdə deyil, əməldə tərəfdarıdırlarsa,
onlar Əndican hadisələrinin təhqiqi ilə bağlı Demokratik Dünya Birliyinin
bütün tələblərini açıq-aşkar vecinə belə almayan İslam Kərimova
qarşı adekvat addım atmağa borcludurlar. Belə olarsa, ABŞ, İraqda
(Səddam Hüseyn) və Yuqoslaviyada (Miloşeviç) müsəmanlara qarşı soyqırıma
son qoyduğu kimi burada da sadəcə inanclı insanları tiraniyadan
və əli qanlı tiranın özbaşınalığından müdafiə etməklə özünün Demokratiya
və Azadlıq carçısı olduğunu bir daha nümayiş etdirməlidir. Kərimov
ailəsinin xaricdəki bütün hesablarını dərhal dondurmaq lazımdır.
Çünki bu pullar Özbəkistan xalqının puludur.
 |
Kərimov rejiminin nümayişçilərə «cavab»ından” sonra
jurnalistlərin Əndican hakimiyyətinin binasında tapdıqları qana
bulaşmış bir məktubdan sətirləri diqqətinizə çatdırırıq: «Biz dinimizdə
azad olmaq, öz əməyimizə görə, qabiliyyətimizə uyğun layiqli əmək
haqqı almaq, sərbəst şəkildə sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyirik,
istəyirik ki, heç kim bizə mane olmasın... Bu hakimiyyət binasına
öz ağrılarımızı bildirmək üçün gəlmişik. Biz bura bəd niyyətlə gəlməmişik.
Öz dərdlərimizi söyləmək və öz haqlarımızı tələb etmək üçün gəlmişik.
Bax indi, burada, hamı vaxtı çatmış məsələlərdən danışır, deyirlər
ki, onların hüquqları bərpa olunmalıdır. Amma hanı, hardadır hakimiyyət
nümayəndələri. Əgər onlar təmizdirlərsə, heç bir cinayət törətməyiblərsə
onda niyə qaçıb gizləniblər. Bax görürsünüzmü, əgər biz hamımız
öz hüquqlarımızı tələb etsək, heç kəs bizim ağzımızı yuma bilməz.
Həmşəhərlilər! Əziz əndicanlılar! Gəlin öz hüquqlarımızı tələb edək!
Qoy vilayətin hakimi bura gəlsin! Qoy prezidentin nümayəndələri
bura gəlsin! Qoy bizim dərdlərimizi dinləsinlər! Bizi qoyuna, balığa
oxşadırlar! Axı biz insanıq. Həmyerlilər, gəlin bax burda dayanıb
öz haqlarımızı tələb edək. Əgər biz bir yerdə olsaq, heç kəs bizə
heç nə edə bilməz. Biz xalqıq. Hakimiyyət bizim tələblərimizi eşitməlidir.
Əgər biz bir yerdə olsaq, heç kəs bizə heç nə edə bilməz».”
Fikirləşin! Bu gün hər bir özbəkistanlı bu sözlərin
altına imza atmağa hazırdır. Kərimovun cavabı isə məlumdur – qadın
və uşaqlara arxadan gülləbaran etmək. Rusiyalılar, xahiş edirik
biz müəlliflərdən inciməyəsiniz. Bizim sizə sadəcə yazığımız gəlir.
Washington ProFile (11 iyun
2005)
Tərcümə edəni: Tehran Vəliyev
| Öldürmək,
divan tutmaq, beşiyində boğmaq…
İslam Kərimovun opponentləri yoxdur. Ancaq düşmənləri
var
|
|
| Məmməd Süleymanov |
Qırğızıstandakı «Zanbaq inqilabı»ndan bircə ay əvvəl
Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov ozünə xas olmayan tərzdə həmkarı
Əsgər Akayevi tənqid atəşinə tutdu. Kərimov Akayevi fəaliyyətsizlikdə,
«müxalifəti beşiyində boğmamaq»da ittiham etdi və Qırğızıstanda
durmadan artan narazılıqlarda qınadı. Bundan sonrakı günlərdə də
baş özbək baş qırğızı «dalamaq» üçün heç bir fürsəti fövtə vermədi.
Sanki bununla Kərimov demək istəyirdi: öz ölkəsində hakimiyyətini
heç kəsə güzəştə getməz, qoy müxalifət baş qaldırsın, hamısını qana
bələyərəm!
***
Belə də oldu. Mayda Əndicanda baş verən qanlı olaylar
MDB məkanında vüsət götürmüş «çiçək inqilabları» seriyasını kəsdi.
Xalq gülləbaran edildi, inqilab məğlubiyyətə uğradı.
***
İlin əvvəllərində rəsmi Bişkək Kərimovun atmacalarına
reaksiya vermədi. Prezident kürsüsünü itirəndən sonra isə Əsgər
Akayev Moskvada verdiyi birinci müsahibəsindəcə boynuna aldı ki,
Kərimov haqlı imiş. «Exo Moskva» radiosunun «Siz həmkarlarınıza
nəyi məsləhət görərdiniz» sualına Əsgər Akayev cavabında «Mən öz
demokratiyamı qorumadım» söylədi və MDB prezidentlərinə «Əgər demokratiyanın
müdafiəsi tələb edirsə, bir an belə düşünmədən qüvvə işlətməyi»
məsləhət gördü, sonunda da söylədi ki, «MDB-də demokratiya çox zəifdir
və özü-özünü qorumağa qadir deyil».
***
İslam Kərimovun qətiyyən Əsgər Akayev olmadığı çox
tez aydın oldu. Mayın 13-də Əndicanda qiyam baş qaldırdı. Qırğızıstanda
olduğu kimi, Özbəkistanda da inqilab paytaxtdan yox, əyalətdən başladı.
Akayev devrilməsindən əvvəlki 2 ay ərzində kütlə arasında
görsənmirdi. Oşda qırğız müxalifəti müsahibələr paylayanda, Akayev,
sadəcə, qeybə çəkildi - xarici KİV-lərə görə, o, xəlvəti Moskvaya
uçmuşdu. İslam Kərimov isə əksinə, hadisə yerinə - Əndicana getdi
və şəhər kənarında qiyamı yatırmaq üçün qərargahını qurdu.
Əsgər Akayev Oşdakı üsyanı yatırmaq üçün gecənin yarısında
xüsusi təyinatlıları üsyançıların əlində olan inzibati binaya göndərmiş,
hamını küçələrə tökdürmüşdü. Bu əməliyyat zopa zərbələri ilə müşayiət
olunmuşdu. Bəzi adamları isə pəncərədən tullamışdılar. Qırğızın
qırğıza əl qaldırmayacağını təxmin edən Akayev Oşa qazaxlardan ibarət
hərbi dəstələr göndərmişdi. Amma prezident üsyançılara qarşı odlu
silah tətbiq etməyə icazə verməmişdi.
İslam Kərimov isə Əndican hadisələrinə tamamilə başqa
cür yanaşdı. Gecənin bir yarısında inzibati binaya silahsız xüsusi
təyinatlılar yox, BTR-lər yaxınlaşdı və birbaşa, xəbərdarlıqsız-filansız
atəş açdı.
***
İslam Kərimov bir daha Qırğızıstan barədə qırğının
səhərisi gün – mayın 14-də danışdı. Televiziyaya çıxaraq söylədi
ki, «qiyamçılar qırğız ssenarisini həyata keçirmək istəyirdilər».
Əsgər Akayevin ünvanına isə «Anlamıram, eyni vaxtda necə həm liberal,
həm də klan sisteminin başçısı olmaq mümkündür» dedi. Ümumiyyətlə
isə onun 14 may çıxışı bir aksiomun təsdiqinə köklənmişdi: «Kərimov
- Akayev deyil».
***
Son illər Özbəkistanın rəsmi təbliğatı büsbütün bir
məqsədə – islam təməlçilərinin ifşasına xidmət edib. Hələ 1998-ci
ildə Özbəkistan İslam Hərəkatı (ÖİH) yaranır və Kərimov onlarla
barışmaz mübarizəyə girişir. Özbək lideri bütün əcnəbi sərmayəçiləri
onun rejiminin yeganə alternativinin islam dövləti olmasıyla qorxudur.
Yəni repressiyalar azacıq səngisə, islamçılar hakimiyyətə gələcək.
Xüsusilə 2001-ci ilin 11 sentyabr olaylarından sonra
Kərimovun bu çağırışları Qərbdə daha çox anlaşma yaratdı. ABŞ Əfqanıstana
girdi, ÖİH-in rəhbərləri Cuma Namanqani və Tahir Yoldaşov isə taliblərin
tərəfində vuruşmağa başladılar və Vaşinqtonun «terrorçular siyahısı»na
düşdülər. Daşkənd Vaşinqtonun bölgədəki terrorla mübarizəsində əsas
müttəfiqinə çevrildi və amerikanlar burada öz hərbi bazasını yerləşdirdilər.
Kərimov islamçılarla çox qətiyyətlə vuruşurdu. «İslamçılarla
mübarizə» adı altında müxalifəti yox etdi, bütün dini təşkilatları
dağıtdı. Cuma Namanqaninin Əfqanıstanda öldürülməsindən və ÖİH-in
süqutundan sonra Kərimov nəzərlərini «Hizbut-Tahrir»ə yönəltdi.
 |
Hələ 1999-cu ildə əndicanlı biznesmen Əkrəm Yoldaşov
islamçı terrora dəstəkdə ittiham edilərək məhbəsə atılmış və 17
il həbs cəzası almışdı. Bu ilin fevralında isə onun 23 tərəfdarı
dini qruplaşma üzvləri kimi mühakimə olundu. Bu «23-lər»i «Əkrəmiyyə»
adlı qrup yaratmaqda suçladılar. Onlar doğrudan da dindar adamlardılar,
ancaq qətiyyən ekstremist deyildilər. İmkanları vardı deyə məhbəsə
salınmışdılar ki, onların biznes sahələri Kərimov klanının nəzarətinə
keçsin.
Bu təzyiqlər «əkrəmiyyəçilər»in dostlarını və qohumlarını hakimiyyətə
qarşı çıxmağa vadar elədi və onlar Əndicandakı hökumət binasını
ələ keçirdilər. Daşkəndin onları «islam terrorçuları» elan etməkdən
savayı çıxış yolu qalmadı. Və bu versiyanı sübuta yetirmək üçün
dinc etiraz aksiyasını qanlı olaya çevirmək qərara alındı. Rəsmi
dairələr Əndicanda çoxminli mitinqin getdiyini inkar edərək iştirakçıların
terrorçulardan və onların girovlarından ibarət olduğunu elan etdi.
Əndicandakı qırğının şahidləri təsdiqləyir ki, hökumət onlarla danışıq
aparmağa heç bir cəhd etmədi. Sonra da dezinformasiya yaydı ki,
guya qırğından bir saat əvvəl danışıq təklifi verib, ancaq «terrorçular»dan
rədd cavabı eşidiblər. Odur ki, işə BTR-lər qarışıb.
Şəhərdə nə qədər adamın məhv edildiyi dəqiq bilinmir
və yəqin heç vaxt da məlum olmayacaq. Şahidlər isə minlərlə cəsəddən
bəhs edirlər. Dünya isə susur.
***
İslam Kərimov bütün hakimiyyəti illərində əsas siyasi
müttəfiqlərinin bir-birinə zidd istəkləri arasında orta nöqtəni
tapmağı bacararaq heç kəsin yanında pis olmayıb. Onun Vaşinqtonla
da, Moskva ilə də, Pekinlə də normal münasibətləri qalmaqdadır.
Hamını özünün əvəzedilməzliyinə inandırıb.
Məsələn, ABŞ Əndican qətliamına gərəyindən yumşaq
reaksiya verdi. Dövlət Departamentinin ilk reaksiyası «əkrəmiyyəçilər»in
günahı ucbatından Əndican türməsindən islamçı dustaqların qaça biləcəyindən
narahatlıq izhar etmək oldu. Kondoliza Rays isə Kərimova «hadisələrin
təhqiqatını mümkünsə daha aşkar şəraitdə aparmağı» tövsiyə etdi,
vəssalam. Tbilisi, yaxud Bişkəkdə ABŞ özünü tamam başqa cür aparmışdı.
Çin də Kərimovun qalmasında maraqlıdır. Onsuz da qırğızların
«zanbaq inqilabı»ndan narahat olan Pekinə bu dalğanın yayılması
lazım deyil. Üstəlik, uyğur problemi - Özbəkistanda hakimiyyətə
islamçılar gələrsə, Sintszyan-Uyğur vilayətinə də bu, mütləq təsirini
göstərəcək. Odur ki, Pekin lap ilk saatlardan Kərimovun qətliamını
dəstəklədi. Elə Əndican hadisələrindən sonrakı ilk xarici səfərini
də Kərimov məhz Pekinə etdi.
Nəhayət, İslam Kərimovun ifrat qəddarlığında maraqlı
olan üçüncü dövlət Rusiyadır. Moskva MDB məkanındakı «çiçək inqilablar»ından
olduqca narahatdır, odur ki, sipər rolu oynamış Kərimova minnətdardır.
Düzdür, Əndican qırğını Kərimova problemlər də yaradır.
İndi o, diqqət mərkəzində, nəzarətdədir. Əndicana qədər çox asanlıqla
mitinqləri dağıda, qəzetləri bağlaya, müxalifləri türməyə göndərə
və məhv edə bilirdi. İndi isə Kərimov bütün dünyanın nəzərləri altındadır
və bu status, bu rol onun üçün yeni, xoşagəlməzdir. Məhz buna görə
ikinci qiyamçı şəhərdə - Qarasuda qırğını təkrarlamağa cürət etmədi.
***
Lap əvvəlindən müstəqil Özbəkistanda müxalifət təşəkkül
tapa bilməyib. 1980-cı illərin sonlarında, İslam Kərimovun hakimiyyətinin
ilk dönəmində ona qarşı «Birlik» və «Erk» partiyaları mübarizə aparırdı.
Ancaq bu mübarizənin tarixçəsi çox qısa oldu. Təqiblər nəticəsində
bu partiyaların liderləri - Əbdülrəhim Pulatov və Məhəmməd Salih
Avropaya qaçdılar. Bundan sonra ölkədə leqal müxalifət qalmadı.
Hazırda Özbəkistanda qeydiyyatdan keçmiş bir partiya da yoxdur.
Elə bu fakt ölkədə «çəhrayı inqilab»ı mümkünsüz edir - Ukrayna,
Gürcüstan və Qırğızıstanda həmişə hakimiyyətlə leqal müxalifət arasında
mübarizə gedib.
***
Bütün fərqlərinə baxmayaraq, «çiçək inqilabları»
oxşar ssenari ilə baş verib. Hakimiyyətə qarşı ondan ayrılmış qüvvələr,
keçmiş baş nazirlər və nazirlər dayanıb. Qarşıdurmanın zirvə nöqtəsi
isə saxtalaşdırılmış seçkilər olub. Və sonda «inqilab» köhnə elita
ilə qalib gələn yenisinin kompromisi ilə bitib.
Deyək ki, Şevardnadzenin qızına öz ərini məhbəsdən çıxarmaq üçün
böyük məbləğdə pul vermək lazım olmuşdusa, Ukrayna və Qırğızıstanda
heç bu da olmadı. Nə Kuçma, nə onun ailəsi varidatını itirdi. Elə
Akayev Moskvaya qaçsa da, onun ailəsi və var-dövləti təhlükədən
kənardadır, qızı isə parlamentin deputatı kimi iclaslara qatılır.
Yeni hakimiyyətdə «Akayevin parlamenti» çalışmaqda davam edir -
bu, absurd da olsa, belədir. İnqilab parlament seçkisindəki saxtakarlıqlara
görə baş verib, qanunverici orqanda isə «saxta parlamentarilər»
oturub.
Özbəkistanda isə bütün bunlar mümkünsüzdür. Hətta
Əndicanın ardınca bütün Özbəkistan ayağa qalxsa belə, İslam Kərimovla
oturub danışıqlar aparası heç bir qüvvə yoxdur. Dağıdılmış «Birlik»
və «Erk» partiyaları mühacirətdədir və ölkədaxili vəziyyətə təsir
imkanından məhrumdur. Digər qeyri-leqal müxalif qruplaşmalar da
Kərimova, xüsusilə Əndicandan sonra, heç bir toxunulmazlıq qarantiyası
verməzlər.
Dialoqun mümkün olmadığı indiki vəziyyətdə özünüqoruma
instinkti İslam Kərimova hakimiyyətini və həyatını saxlamaq üçün
yalnız bir taktika diqtə edir - məhv etmək! Öldürmək, güllələmək,
divan tutmaq, beşiyində boğmaq - başqa yol qalmayıb. Kərimovun opponentləri
yoxdur, ancaq düşmənləri var. Bu düşmənlər heç də konkret adı olan
siyasətçilər, partiyalar deyil. Bu - bütün xalqdır.
|
